Аллергик ринит

Соғ бўлинг! Бу сўзларни аксириш, тумов, томоқда қичишиш ва кўз ёшланиши билан намоён бўлувчи аллергиянингбирор куришини билан касалланган кишилар кўп эшитишади. Аллергик ринит-турли хил химикатлар ишлатилиши ортаётган ва тоза ҳаво ўрнини чиқинди газлар эгаллаётган ривожланган саноат давлатларининг замонавий муаммоси. Ринит симптомлари шунчалик таъсирчан ва чарчатувчи бўлиши мумкинки, ҳатто ишга ё ўқишга диққат қилиш қийинлашиб, ҳаёт сифати ёмонлашади.

Аллергик ринит икки тури мавжуд.

  • Мавсумий аллергик ринит - аломатлар одатда йилнинг маълум вақтларида, купинча баҳорда, ўсимликларни гуллаш даврида содир бўлади.
  • Мавсумийлик хос бўлмаган аллергик ринит-аллергия симптомлари йил фаслларига караб эмас, доимий намоён бўлади.

Купинча уни чанг каналари ёки ҳайвон эпидермиси чақиради.Аллергия қандай пайдо булади? Аллергенлар (нафас йўлларини таъсирловчи моддалар) бурунга, томоққа, кўзга тушиб, семиз хужайраларни активлаштиради. Бу хужайралар юқоридаги симптомларни юзага чиқарувчи гистамин моддасини ажратади.Нима аллерген бўлиши мумкин? Бу дарахтлар ва ўсимликлар чанги,чанг каналари, моғор, мушук, ит, от ёки парранда, озиқ-овқат маҳсулотлари (масалан, сут, ёнғоқ, помидор, тухум) бўлиши мумкин. Афсуски, аллергенни аниқлаб бўлмайдиган ҳолатлар хам учраб туради.

Нима аллергик ринит аломатларини янада яққол намоён қилади? Асосан турли хил кимёвий моддалар, масалан, сигарет тутуни, БЎЁҚЛАР, ЛАКЛАР, косметика махсулотлари, аспирин. Баъзан сабаб ҳиссий стресс, алкогол, совуқ ва нам ҳаво, кондитционерлар бўлиши мумкин.

Туғма аллергик ринит бўлиши мумкинми? Ҳа, энг аввало, ота-онасида Атопия бор болалар, худди шундай муаммога дуч келишлари мумкин. Аллергик реакциялар кўпинча болалар учун хос бўлсада, аллергик ринит хохлаган ёшда учраши мумкин. Бу касаллик ўз ўзидан хавфли эмас, лекин даволанмаса, бронхиал астма, бурундаги полиплар, эшитишнинг бузилиши билан билан қўшилиб келиши мумкин.

Аллергик ринитни қандай даволаш мумкин? Касалликни тулиқ тузатишнинг иложи бўлмасада, замонавий тиббиёт касаллик симптомларини енгиллаштириб, ҳаёт сифатини яхшиловчи усулларни ишлаб чиқган.

  • Ўзингизга ёрдам беринг! Соғлом, мўътадил овқатланишга ўт, фастфудлардан қоч. Спорт билан шуғуллан. Шифокор тавсия килмаган бўлса, бурун учун томчи ва аэрозоллларни давомли ишлатма. Улар касаллик симптомларини камайтиради, лекин куп ишлатсанг, карама карши таъсир курсатиши мумкин.
  • Аллергия чақирувчиларидан қоч! Сени аллергенинг нималигини билсанг, ўша билан учрашишдан қоч. Усимликлар чангланиш даврида, купинча ёпиқ биноларда қол, кўзингни совуқ сувда юв. Чанг каналари манбаи: тушамалар, юмшоқ мебел, юмшоқ ўйинчоқлар, гиламчалар. Бинода ҳайвонлар бўлмасин. Чекмагин ва отрофдагилардан ҳам шуни илтимос қил
  • Симптомлар оғир енгиллик даражасига қараб шифокор дориларни тавсия қилади. Булар рецептли ва рецептсиз препаратлар бўлиши мумкин. Аллергик ринитни даволашда ишлатиладиган препаратларнинг катта гуруҳи-антигистамин препаратларидир.

Фенкарол –рецептсиз бериладиган антигистамин препарати бўлиб, тез ва самарали аллергия симптомларини йўқотади. Бу бола туғилгандан бошлаб қўлласа буладиган хавфсиз препарат. Препарат икки ёқлама таъсири билан ажралиб туради: туқималардаги гистаминни йуқотиш билан бирга, Н1 рецепторларини блоклаб, гистамин таъсирини олдини олади. Янги туғилган чақалоқларда, глаукома ва эпилепсияси бор беморлардаям қўлласа бўлади. Кутишга ҳожат йуқ, препарат 1 соат ичида максимал концентрацияга етиб, аллергия симптомлари билан курашади.

Фенкарол – аллергияни рад қилишга тайёр!

Манба: Murghtag’s Patient Education 6th Edition

 

Аллергияни намоён булиши

Аллергия инсонни қайси аъзоси купроқ зарарланганига қараб, ҳар хил кўринишда намоён булади. (баъзан аллергик реакциялар қўшилиб келади) Кўзни аллергик зарарланиши-аллергик конъюнктивит, бурун шиллиқ пардаси аллергик зарарланиши-аллергик тумов (ринит), бронхлар аллергик зараланиши-бронхиал астма, терини аллергик зараланиши-аллергик дерматит (Эшак еми)

Аллергияга қарши кураш

Аллергияни намоён булиши инсон ҳаётини анча қийинлаштиради. Шу учун аллергия борлигига шубҳа қилинганда  атроф муҳитни, булиши мумкин бўлган аллергенларни, белгилар юзага келиш вақти ва давомийлигини, яна белгиларни ҳаёт сифатига таъсирини аниқлаб, оилавий шифокор ёки аллерголог билан маслаҳат қилинади.